ÜÇHARMAN

Nüfus: 411

İlçeye 15 km. uzaklıkta olan köy, Torosların kuzey yamaçlarında yer alan, kuzeyi ve güneyi sarp kayalıklarla çevrili bir vadi içerisinde dağınık bir şekilde kurulmuş olup, doğusunda Kıraman, kuzeybatısında Ayrancı, kuzeyinde Ağızboğaz ve güneyinde Çat köyü ile çevrilidir.

Yağmur ve kar suları ile beslenerek Ayrancı barajına dökülen dere vadi boyunca uzanır. Bu dere boyundaki arazilerin tarım ve bahçeciliğe uygunluğu nedeniyle köyün vadi boyunca dağınık olarak kurulduğu söylenir.

Sulanamayan kıraç arazilerde tarla bitkileri ekilirken, vadi içindeki sulanabilir arazilerde meyve bahçeleri, kavak ve söğüt gibi ağaçlar ile özellikle son yıllarda yem bitkileri üretimi yaygındır.

Küçükbaş hayvan yetiştiriciliğinin yaygın olduğu köyde özellikle Kıraman-Üçharman köyleri Tarımsal Kalkınma Kooperatifinin gerçekleştirdiği inekçilik projesinden sonra Büyükbaş hayvan yetiştiriciliği de önem kazanmış olup köy ekonomisine önemli katkı sağlamaktadır.

Köy ekonomisine önemli katkı sağlayan, köyün yurt içi ve yurt dışında tanınmasını sağlayan diğer bir kaynak da ünlü obruğu ve bu obrukta bekletilerek özellik kazanan tulum peyniridir.

Divle Obruğu

Obruk, köyün güneyindeki tepe üzerinde yer almaktadır. Arazideki çöküntü nedeniyle oluşmuş, baca şeklinde yeraltına doğru uzanan,  tabanında sağa ve sola doğru genişleyen 36 metre derinlikte doğal bir oyuktan ibarettir. Obruk içindeki havalandırma ve nem tamamen doğal yollarla gerçekleşmekte olup, yazın oldukça serin, kışın ise ılık olmaktadır.

Bu durum içerideki tulum peynirlerin olgunlaşmasına katkıda bulunmaktadır. Olgunlaşma sürecinin sonunda obruktan çıkarılarak açılan tulum peynirlerinin bir süre sonra küflenmeye başlaması en büyük özelliği ve lezzet kaynağıdır.

Doğu tarafındaki bir çatlaktan obruğun taban kısmına kadar girilebilmektedir. Peynirler ise 36 metre yüksekliğindeki baca şeklinde boşluğa kurulan asansörle indirilmektedir.

Köyün tarihçesi ve isminin verilmesi

Köyün hemen yanında yükselen kayalar içerisine oyulmuş ünlü Divle kalesi bulunmaktadır. Bir apartman gibi çok katlı mağaralar şeklinde bir toplu yerleşim yeridir. Mağaralar içinde dar ve küçük kapılarla birbirine bağlanan odalar ve geniş salonlar yer almaktadır. Dışarıdan bakıldığında ise irili ufaklı oyuklar, pencereler göze çarpmaktadır. Köylüler tarafından, kalenin su ihtiyacını karşılamak için dereye doğru inilen gizli bir tünel olduğu fakat bu tünelin zamanla kapandığı söylenmektedir.

İbrahim Hakkı KONYALI, kalenin oluşmasında Etilerin,Romalıların, Bizanslıların, Ermenilerin, Selçukluların, Karamanoğullarının ve Osmanlıların emek harcadıklarını belirtmektedir. Kalenin Romalılar, özellikle de Bizanslılar tarafından faal olarak kullanıldığını söylemek mümkündür. Konya yöresine ait çeşitli salnamelerde kalenin faal olarak kullanıldığı belirtilmektedir.

Divle’den Torosları aşarak Çukurova’ya inmek mümkün olduğundan, Haçlılar zamanında da önemli bir merkez ve uğrak yeri olmuştur. Divle özellikle Karamanoğulları döneminde çok önemli bir merkez olmuştur. Karamanoğlu Fahr-üd Din Ahmet Bey’in burada yazları konaklamak amacıyla saray yaptırdığı söylenmektedir. Köyde Karamanoğulları devrine ait olduğu anlaşılan fakat kitabesi bulunmayan 52 metre uzunluğunda ve 4 metre genişliğindeki köprü, derenin iki tarafını birleştirmekte ve günümüzde de kullanılmaktadır.

Osmanlı imparatorluğu zamanında da stratejik önemini koruyan Divle, devamlı olarak iskan edilmiş ve Divle Sancağı önemli bir merkez olmuştur. Karamanoğulları ve Osmanlılar döneminde bugünkü Ayrancı ve çevresi Divle’nin çiftliği olarak kullanılmıştır. Divle nahiyesinin 12 köyü olduğu ve nahiye müdürünün Pertev Efendi, katibinin ise İbrahim Efendi olduğu Konya salnamelerinden anlaşılmaktadır.

Çiftlik olarak kullanılan yerlerin uzaklığı nedeniyle gidip gelmekte zorlanan halkın çiftlik olarak kullandıkları yerlere yerleşip yeni köyler kurmaları ile nüfusu azalan Divle nahiyelikten köy haline gelmiştir. Yörede Divle halkı tarafından kurulan köyler şunlardır; Ambar, Saray, Hüyükburun, Dokuzyol, Böğecik, Karaağaç, Kale, Kavuklar, Ulu Mahalle, Ağızboğaz, Çat köyü ve kısmen Koraşlar.

Eski adının Devle (Değle) olduğu, sonradan değişikliğe uğrayarak Divle olarak adlandırıldığı kabul edilen köy, 1964 yılında isim değişikliği ile Üçharman adını almıştır.