cografya

COĞRAFYA

İç Anadolu Bölgesinin güneydoğusunda yer alan Ayrancı, doğusunda Ereğli, Batısında Karaman, Güneyinde Mersin, Kuzeyinde ise Karapınar ile komşudur. Yüzölçümü 2489 km² olup, deniz seviyesinden ortalama yüksekliği 1199 metredir. En çukur noktası 997 metre ile Akgöl’dür. Coğrafi konumu (yaklaşık ilçe sınırları) şöyledir;

YAKLAŞIK İLÇE SINIRLARI	ENLEM	BOYLAM
KUZEY	37^O 22" 28'	33^O 41" 25'
GÜNEY	37^O 21" 01'	33^O 41" 18'
DOĞU	37^O 21" 50'	33^O 41" 59'
BATI	37^O 21" 48'	33^O 40" 37'

Nüfusu, 2007 yılında yapılan Adrese Dayalı Nüfus Kayıt Sistemi çalışmaları sonucu 10,594 olup bunun 2,679 kişisi merkezde, 7,915 kişisi ise ilçemize bağlı 22 köyde kayıtlıdır.

Ayrancı ve Köylerinin 2000 yılı Nüfus sayımı ve 2007 Yılı ADNKS Çalışmaları sonucu tespit edilen nüfus sayıları karşılaştırmalı olarak aşağıda sunulmuştur.

	2007 Yılı Nüfus Sayımı	2000 Yılı Nüfus Sayımı	Fark
Ayrancı	2.679	3.153	-474
Ağızboğaz	378	410	-32
Akpınar	253	227	26
Ambar	679	2.021	-1.342
Berendi	953	958	-5
Böğecik	287	362	-75
Buğdaylı	139	147	-8
B.Koraş	209	253	-44
Çatköy	347	351	-4
Dokuzyol	386	435	-49
Hüyükburun	226	299	-73
Kale	140	170	-30
Karaağaç	317	344	-27
Kavaközü	312	234	78
Kavuklar	164	327	-163
Kayaönü	537	562	-25
Kıraman	852	938	-86
K.Koraş	276	326	-50
Melikli	256	319	-63
Pınarkaya	434	475	-41
Saray	205	242	-37
Üçharman	358	411	-53
Yarıkkuyu	207	248	-41
TOPLAM	10.594	13.212	-2.618

Ön Toroslar’ın kuzey eteklerinde yer alan Ayrancı topraklarının büyük bir bölümü Karaman ovası üzerinde yer almakta olup, önemli dağları Bolkar, Bozoğlan, Musa, Meke ve Çakırdağ silsileleridir. İlçe merkezi yakınlarında ise Kiraz dağı ve Yurtluk tepesi yer alır.

Türkiyenin en az yağış alan bölgesinde kurulu olması nedeniyle önemli bir akarsuyu yoktur. Güneydeki Toroslardan kaynaklanarak Berendi-Kıraman-Üçharman (Divle) vadisi boyunca uzanan Divle Deresi ile Kayaönü ve Küçükkoraş’tan doğarak kuzeye doğru uzanan Buğdaylı Deresinin birleşerek oluşturduğu Koca Dere, Ayrancı Barajını besleyen akarsulardır. Bu akarsular bahar aylarında dağlardaki karların erimesi ve yağmurların yağması ile kabarır ve baraj gölünü besler. Yaz aylarında azalan suların, bazı yıllarda yok denecek kadar azaldıkları görülür.

Ayrıca, Pınarkaya köyü sınırları içerisinde bulunan Hışılayık yer altı suyunun 1292 metre uzunluğunda 3 metre çapındaki “Hışılayık Mağarası Kaynak Geliştirilmesi Tüneli” ve sonrasında 17 km’lik “Hışılayık Derivasyon kanalı” ile Buğdaylı çayına dökülerek Ayrancı Barajına ulaştırılması ile barajın kaynağına katkı sağlanmıştır.

AYRANCI BARAJI

Ayrancı İlçesi sınırları içinde, Koca Dere üzerinde sulama ve taşkın koruma amaçlı olarak toprak dolgu tipinde yapılan barajın inşaatı 1954 yılında başlamış ve 1958 yılında tamamlanmıştır. Su kaynağı Üçtepeler ve Berendi havzalarının sularını toplayan Divle Deresi ile Küçükkoraş, Kayaönü havzalarının sularını taşıyan Buğdaylı derelerinin Ayrancı Barajı Kavaklığı (İnönü) mevkiinde birleşmeleri ile oluşan Kocadere’dir.

Ayrancı Barajı Karakteristikleri		Ayrancı Sulaması Karakterisikleri
Rezervuar		Ana Kanallar
Max.İşl.Kotu Göl Alanı	210 Km²	Sağ Anakanal	24,712 m
Azami Göl Uzunluğu	4 km	Sol Anakanal	12,225 m
Drenaj Sahası	1390 km²
Dolusavak Kret Kotu	1194,00 m	Tersiyer Kanallar	252,500 m
Dolusavak Eşik Kotu	1193,30 m	Kaplamalı	17,600 m
Maximum Su Kotu	1194,00 m	Kaplamasız	234,900 m
Max. İşletme Kotu	1193,30 m
Min. İşletme Kotu	1170,00 m
Max.Rezervuar Kapasitesi	30,898,000 m³	Ayrancı Barajı Su Paylaşımı
Ölü Hacim Kapasitesi	710,000 m³	Hissedarlar	Oranı (%)
Faydalanılabilir hacim	28,860,000 m³	Ayrancı	19,5
Gövde Karakteristikleri		Akçaşehir	14,0
Tipi	Toprak Dolgu	Ambar	14,0
Kret Uzunluğu	2,030 m	Kavuklar	10,5
Kret Genişliği	9 m	Hüyükburun	9,0
Kret Kotu	1,198 m	Böğecik	7,0
Talvekten Yüksekliği	36 m	Dokuzyol	7,0